قهوه تخصصي (Specialty Coffee) چيست؟ آشنايي با دنياي قهوههاي باكيفيت و روش انتخاب آنها
قهوه تخصصي (Specialty Coffee) چيست؟ آشنايي با دنياي قهوههاي باكيفيت و روش انتخاب آنها
در سالهاي اخير اصطلاح قهوه تخصصي (Specialty Coffee) بسيار رايج شده است. بسياري از كافهها و فروشگاههاي قهوه از اين عبارت استفاده ميكنند، اما براي بسياري از مصرفكنندگان هنوز مشخص نيست قهوه تخصصي دقيقاً چه تفاوتي با قهوه معمولي دارد.
قهوه تخصصي در واقع به دانههايي گفته ميشود كه از نظر كيفيت، فرآوري، طعم و استانداردهاي توليد در سطح بسيار بالايي قرار دارند. اين نوع قهوه نتيجه زنجيرهاي دقيق از مزرعه تا فنجان است كه در آن كشاورزان، رُسترها و باريستاها نقش مهمي در حفظ كيفيت ايفا ميكنند.
در اين مقاله با مفهوم قهوه تخصصي، ويژگيهاي آن، نحوه ارزيابي كيفيت و راهنماي انتخاب بهترين دانهها آشنا ميشويم.
قهوه تخصصي (Specialty Coffee) چيست؟
اصطلاح قهوه تخصصي براي اولين بار در دهه ۱۹۷۰ مطرح شد و به قهوههايي اشاره دارد كه از نظر كيفيت دانه، روش كشت، فرآوري و طعم در سطح بالايي قرار دارند.
طبق استاندارد انجمن قهوه تخصصي جهان (SCA)، اگر يك قهوه در ارزيابي حسي امتياز بالاتر از ۸۰ از ۱۰۰ دريافت كند، در دسته قهوه تخصصي قرار ميگيرد.
ويژگيهاي اصلي قهوه تخصصي
- دانههاي باكيفيت و بدون نقص
- كشت در شرايط اقليمي مناسب
- فرآوري دقيق پس از برداشت
- رُست اصولي براي حفظ طعم
- پروفايل طعمي مشخص و پيچيده
به همين دليل قهوه تخصصي معمولاً طعم شفافتر، عطر قويتر و پيچيدگي بيشتري نسبت به قهوههاي تجاري دارد.
تفاوت قهوه تخصصي با قهوه تجاري
قهوههايي كه در سوپرماركتها يا توليدات انبوه ديده ميشوند معمولاً در دسته قهوه تجاري قرار ميگيرند. هدف اصلي در اين نوع قهوه توليد حجم بالا و قيمت پايين است.
| ويژگي | قهوه تخصصي | قهوه تجاري |
|---|---|---|
| كيفيت دانه | بسيار بالا | متوسط يا پايين |
| نقص در دانهها | حداقل | بيشتر |
| پيچيدگي طعم | زياد | كمتر |
| روش رُست | دقيق و كنترلشده | معمولاً صنعتي |
| قيمت | بالاتر | ارزانتر |
در قهوه تخصصي تمركز اصلي بر كيفيت و تجربه طعمي است، در حالي كه قهوه تجاري بيشتر بر توليد انبوه تمركز دارد.
مراحل توليد قهوه تخصصي
قهوه تخصصي نتيجه يك فرآيند دقيق از مزرعه تا فنجان است كه شامل مراحل مختلفي ميشود.
۱. انتخاب منطقه كشت
ارتفاع، نوع خاك، آبوهوا و ميزان بارندگي تأثير زيادي بر طعم قهوه دارند. بسياري از قهوههاي تخصصي در ارتفاعات بالا كشت ميشوند.
۲. برداشت دقيق
در مزارع قهوه تخصصي معمولاً برداشت به صورت دستي انجام ميشود تا فقط گيلاسهاي رسيده انتخاب شوند.
۳. فرآوري قهوه
پس از برداشت، دانهها با روشهاي مختلفي فرآوري ميشوند كه هركدام بر طعم نهايي تأثير ميگذارند.
- فرآوري شسته (Washed)
- فرآوري طبيعي (Natural)
- فرآوري عسلي (Honey)
۴. رُست تخصصي
رُست كردن دانهها يكي از مهمترين مراحل در شكلگيري طعم قهوه است. در قهوه تخصصي، رُستر تلاش ميكند ويژگيهاي طبيعي دانه را حفظ كند.
پروفايل طعمي در قهوه تخصصي
يكي از جذابترين ويژگيهاي قهوه تخصصي تنوع طعمي آن است. بسته به منطقه كشت و روش فرآوري، قهوه ميتواند نتهاي طعمي بسيار متفاوتي داشته باشد.
نمونههايي از نتهاي طعمي
- ميوهاي (توت، مركبات)
- گلي
- شكلاتي
- كاراملي
- آجيلي
اين تنوع طعمي باعث شده قهوه تخصصي به يك تجربه مشابه چشيدن نوشيدنيهاي پيچيده مانند شراب تبديل شود.
درجه رُست در قهوه تخصصي
در قهوه تخصصي معمولاً از رُستهاي سبك تا متوسط استفاده ميشود تا ويژگيهاي طبيعي دانه بهتر حفظ شود.
| درجه رُست | ويژگي طعمي |
|---|---|
| رُست روشن | اسيديته بالا و طعمهاي ميوهاي |
| رُست متوسط | تعادل بين اسيديته و بادي |
| رُست تيره | تلخي بيشتر و بادي سنگين |
انتخاب درجه رُست به روش دمآوري و سليقه شخصي بستگي دارد.
چگونه قهوه تخصصي مناسب انتخاب كنيم؟
براي انتخاب قهوه تخصصي مناسب بهتر است به چند عامل مهم توجه كنيد.
۱. نوع دانه
بيشتر قهوههاي تخصصي از گونه عربيكا تهيه ميشوند زيرا پيچيدگي طعمي بيشتري دارند.
۲. منطقه كشت
هر منطقه طعم خاص خود را دارد. براي مثال قهوههاي اتيوپي معمولاً ميوهاي و گلي هستند، در حالي كه قهوههاي آمريكاي جنوبي طعم شكلاتي و آجيلي دارند.
۳. روش دمآوري
براي روشهاي دمي مانند V60 معمولاً رُست روشنتر مناسب است، در حالي كه براي اسپرسو رُست متوسط يا كمي تيرهتر بهتر عمل ميكند.
آيا قهوه تخصصي فقط براي باريستاهاست؟
برخلاف تصور رايج، قهوه تخصصي فقط مخصوص باريستاهاي حرفهاي نيست. هر كسي كه به كيفيت و طعم قهوه اهميت ميدهد ميتواند از اين نوع قهوه لذت ببرد.
با داشتن يك آسياب مناسب و يك روش دمآوري ساده مانند فرنچ پرس يا V60 ميتوانيد تجربهاي متفاوت از قهوه داشته باشيد.
از كجا قهوه تخصصي باكيفيت تهيه كنيم؟
يكي از مهمترين عوامل در تجربه قهوه تخصصي، خريد از فروشگاههاي معتبر است كه دانههاي تازه رُست و باكيفيت ارائه ميدهند.
براي مشاهده انواع قهوه تخصصي با رُست تازه و بررسي مشخصات هر محصول ميتوانيد به وبسايت كافه باران مراجعه كنيد و قهوه مناسب سليقه خود را انتخاب نماييد.
جمعبندي
قهوه تخصصي به دانههايي گفته ميشود كه از نظر كيفيت، فرآوري و طعم در سطح بسيار بالايي قرار دارند و امتياز بالاتر از ۸۰ در ارزيابيهاي تخصصي دريافت ميكنند. اين نوع قهوه به دليل توجه دقيق به تمام مراحل توليد، طعمي پيچيدهتر و تجربهاي متفاوت نسبت به قهوههاي معمولي ارائه ميدهد.
اگر به دنبال كشف طعمهاي جديد و تجربهاي عميقتر از قهوه هستيد، دنياي قهوه تخصصي ميتواند دريچهاي جذاب براي شما باشد.
برچسب: ،
ادامه مطلب


يك لحظه تاريخي: زماني كه اروپا براي اولينبار «دود» را ديددر يكي از تصاوير معروف نقاشيشده در سال ۱۸۵۰، صحنهاي به تصوير كشيده شده كه لحظه رويارويي اروپاييها با مصرف دخانيات را نشان ميدهد. در اين تصوير، سِر والتر رالي – يكي از تاجران برجسته انگليسي – پس از بازگشت از قاره آمريكا در حال پيپ كشيدن است. خدمتكار او كه هيچ شناختي از دود و روش مصرف تنباكو ندارد، تصور ميكند آتشسوزي رخ داده و با كوزه آب به سمت او ميدود تا «آتش» را خاموش كند.اين تصوير بيش از يك تابلو نقاشي است؛ نمادي از شگفتي اروپاييها نسبت به چيزي كاملاً ناشناخته: تنباكو و دود گرفتن آن.ورود تنباكو از مسير تجارت: هديهاي اسرارآميز از دنياي جديددر قرن شانزدهم ميلادي، همزمان با گسترش سفرهاي اكتشافي، تاجران كلمبيايي و اسپانيايي گياهاني را از قاره آمريكا به اروپا آوردند كه اروپاييها هرگز با آنها آشنا نبودند. در كنار گياهان دارويي و خوراكي، گياهي توجه همه را به خود جلب كرد: تنباكو.مورخ برجسته پيتر سي. منكال مينويسد:«شگفتانگيزترين و مرموزترين گياهي كه وارد اروپا شد، تنباكو بود. اروپاييها از مصرف عجيب آن سردرنميآوردند و براي فهميدن آن به كتابها پناه بردند.»اين گياه خوشعطر اما ناشناخته، قرار بود مسير تاريخ اجتماعي اروپا را تغيير دهد؛ چيزي كه حتي خود تاجران نيز پيشبيني نميكردند.سيگار كشيدن؛ يك مفهوم كاملاً جديد براي اروپاييهاپيش از ورود تنباكو، مردم اروپا هيچ تجربهاي در مورد «دود كردن» چيزي نداشتند. نه سيگار برگ، نه پيپ و نه تنباكوي دودكردني در فرهنگ آنها وجود نداشت.در مقابل، در قاره آمريكا، قبايل مختلف از تنباكو بهعنوان يك عنصر مقدس و دارويي استفاده ميكردند. آنها باور داشتند دود تنباكو روح را پاك ميكند، شفا ميدهد و قدرت ميبخشد.برخي از كاربردهاي تنباكو نزد بوميان آمريكايي شامل موارد زير بود:
